Nawiewniki powietrza – wszystko co trzeba o nich wiedzieć

Wentylacja grawitacyjna (zwana też naturalną) to najstarszy typ wentylacji, w której wymiana powietrza zachodziła pierwotnie przez nieszczelności w stolarce okiennej. W związku z tym, wraz z pojawieniem się nowoczesnych, całkowicie szczelnych okien, w nowych lub świeżo wyremontowanych domach zaczęły występować problemy z jej efektywnością. Właśnie wtedy powstały nawiewniki, które przejęły zadanie zapewnienia przepływu powietrza. W niniejszym artykule przyjrzymy się dokładniej tym urządzeniom i ich roli w sprawnym działaniu wentylacji.

Czym właściwie są nawiewniki powietrza?

Jak można wnioskować z ich nazwy, nawiewniki powietrza to nic innego jak niewielkich rozmiarów urządzenia nawiewne, które zapewniają stały, a zarazem w pełni kontrolowany dopływ powietrza zewnętrznego bez konieczności otwierania okien. Dzięki temu pozwalają na prawidłową pracę systemu wentylacyjnego bez wywoływania przeciągów i wyziębiania pomieszczeń. Są zabezpieczone przed przenikaniem wilgoci z zewnątrz – nie trzeba więc się obawiać, że woda opadowa dostanie się do budynku. Nawiewniki powietrza można ogólnie podzielić na dwie kategorie – ścienne i okienne.

Urządzenia te są przeznaczone do budynków mieszkalnych i użytkowych korzystających z wentylacji mechanicznej wywiewnej, grawitacyjnej lub hybrydowej (będącej połączeniem dwóch poprzednich). Nie trzeba ich natomiast zakładać, jeśli w budynku jest wentylacja mechaniczna nawiewna lub nawiewno-wywiewna (zwłaszcza z odzyskiem ciepła) – w tych systemach przepływ powietrza zewnętrznego zapewniają dedykowane wentylatory.

Budowa nawiewników powietrza

Nawiewniki są względnie prostymi urządzeniami – warianty okienne składają się właściwie z 2, a ścienne 3 części. Są to:

  • Wewnętrzny regulator;
  • Zewnętrzna czerpnia;
  • Obudowany kanał przelotowy (tylko w przypadku ściennych – kanały nawiewników okiennych nie potrzebują obudowy ze względu na krótszy przebieg).
Kratka Wentylacyjna Widziana z Bliska

Rodzaje nawiewników powietrza

Jak już tutaj wspomniano, urządzenia te dzielą się na okienne i ścienne. Bardziej szczegółowy podział opiera się na sposobie sterowania ich pracą. Większość metod sterowania powtarza się w obu kategoriach.

Nawiewniki okienne

Są to urządzenia przeznaczone do montażu w oknach lub drzwiach balkonowych. Na ogół mają podłużny kształt i powinny znaleźć się przynajmniej 2 m nad podłogą, w górnej części ramy. Biorąc pod uwagę mechanizm sterujący, na rynku można znaleźć:

  • Nawiewniki sterowane ręcznie – nawiewniki tego typu wyposażone są w pokrętło lub dźwignię (ta druga pojawia się raczej w starszych modelach), pozwalające na ręczne ustawienie stopnia otwarcia przesłony nawiewnika. Jest to najtańsza opcja, ale niestety pociąga za sobą pewną uciążliwość obsługi – trzeba pamiętać o regulacji takich nawiewników. Gdy zapomnimy przymknąć nawiewnika w sezonie grzewczym (np. wychodząc na dłużej z domu), możemy nadmiernie wychłodzić dane pomieszczenie. Nawiewniki ręczne są obecnie stosunkowo mało popularne, głównie ze względu na to, że większość nawiewników automatycznych jest dodatkowo wyposażona w ręczny mechanizm sterujący.
  • Nawiewniki automatyczne – urządzenia tego typu są wyposażone w różne mechanizmy pozwalające im na samodzielną regulację pracy i dostosowywanie ilości powietrza nawiewanego do aktualnych potrzeb danego pomieszczenia. Na rynku są obecnie dostępne 4 rodzaje takich nawiewników:
  • Nawiewniki termostatyczne – najprostsza forma nawiewnika automatycznego, która reaguje na zmianę temperatury powietrza na zewnątrz budynku. Niestety owa prostota wiąże się również z niską precyzją – nawiewnik termostatyczny przymyka się dopiero przy temperaturach poniżej 0°C, co znacznie obniża jego użyteczność. W związku z tym po takie rozwiązanie sięga się dziś dość rzadko i nawiewniki termostatyczne powoli zaczynają znikać z rynku.
  • Nawiewniki higrosterowane – działanie tych nawiewników opiera się na względnej wilgotności powietrza wewnątrz pomieszczenia – jej pomiar odbywa się dzięki umieszczonemu w regulatorze higrometrowi. Większość tego typu urządzeń działa w zakresie 30-70% poziomu wilgotności, które to wartości odpowiadają ich minimalnemu i maksymalnemu otwarciu. 
  • Nawiewniki ciśnieniowe – wykorzystany w nich mechanizm sterujący reaguje na zmiany różnicy ciśnienia między powietrzem wewnątrz pomieszczenia a tym na zewnątrz. Element sterujący znajduje się tutaj w czerpni i unosi się bezpośrednio w strumieniu powietrza nawiewanego, reagując na zmieniającą się prędkość przepływu powietrza. Gdy ta wzrasta, unosi się, przymykając otwór czerpni, natomiast gdy powietrze zwalnia – opada, otwierając szerzej wlot powietrza. Dzięki temu rozwiązaniu efektywność nawiewnika ciśnieniowego jest całkowicie niezależna od warunków atmosferycznych – silne wiatry nie zaburzają jego pracy. Co więcej, skuteczność takich nawiewników nie jest również zależna od wysokości – nawiewnik ciśnieniowy będzie więc idealny do wielopiętrowych budynków mieszkalnych.
  • Nawiewniki hybrydowe – nazywane też dwusystemowymi. W przypadku nawiewników okiennych termin ten odnosi się do urządzeń będących połączeniem nawiewnika higrosterowanego z ciśnieniowym – ich regulator ma wbudowany higrometr, a czerpnia wpuszcza powietrze w ilościach zależnych od ciśnienia. Takie połączenie pozwoliło wyeliminować wady podstawowych rozwiązań konstrukcyjnych, znacznie zwiększyć precyzję sterowania i pozbyć się dylematu „nawiewniki okienne ciśnieniowe czy higrosterowane”. Niestety wiąże się to również ze znacznie wyższą ceną takich urządzeń.

Regulator Nawiewnika Ściennego Brevis Puro

Nawiewniki ścienne

Nawiewniki tego typu są przeznaczone do montażu w górnej części ścian zewnętrznych. Są zdecydowanie większe od nawiewników okiennych, a ich kanały przelotowe mają na ogół okrągły przekrój. Pojedyncze urządzenie tego typu zwykle będzie bardziej wydajne od pojedynczego nawiewnika okiennego. O nawiewnikach ściennych warto pomyśleć już na etapie budowy – dzięki temu uniknie się konieczności przebijania przez ścianę i położone na niej warstwy tynku/ociepleń.

Sposoby montażu nawiewników

Nawiewniki powietrza, zarówno okienne, jak i ścienne, mogą występować w wariantach o różnych metodach montażu. Biorąc to pod uwagę, można wyróżnić nawiewniki szczelinowe i montowane na ramie (okienne) oraz proste i glifowe (ścienne).

Szczelinowy

Ta metoda wymaga wycięcia (z użyciem frezarki) otworu w przylgach skrzydła i ościeżnicy (okna PVC) lub w jednych z nich (w oknach drewnianych), nad górną krawędzią szyby zespolonej. Stolarka aluminiowa powinna być przygotowana do tego na etapie produkcji. Dokładne wymiary otworu zależą już od danego modelu nawiewnika i są podawane przez producenta.

Taki nawiewniki będzie dość widoczny, zwłaszcza jeśli jest to starszy model – były one dostępne jedynie w kolorze białym i miały spore rozmiary. Nie trzeba się jednak obawiać, że oszpecą okno – aktualnie produkowane nawiewniki cechują się smukłą stylistyką i idealnie wpasowują się w nowoczesne wystroje wnętrz.

Montaż nawiewników tego typu warto zlecić wykwalifikowanemu specjaliście – niewprawna osoba mogłaby łatwo uszkodzić komorę zbrojeniową okna w trakcie wykonywania otworu.

Nawiewnik Montowany Na Ramie - Brevis Insolio HS

Na ramie

Okienne nawiewniki powietrza tego typu montuje się w całkowicie nieinwazyjny sposób – ich kanały przelotowe mieszczą się między nadprożem a górną ramą okna. Nie ingerują więc zupełnie w konstrukcję okna.

Dodatkową zaletą tych nawiewników okiennych jest duża dyskrecja – ich korpusy są niemal całkowicie ukryte w warstwie tynku i ocieplenia nad oknem. Taki typ montażu umożliwia również wykorzystanie takiego nawiewnika na oknie uchylno-przesuwnym typu HS oraz z roletą zewnętrzną.

Minusem tej metody jest fakt, że nawiewniki okienne trzeba zamontować w momencie wprawiania okna – nie da się w ten sposób założyć nawiewnika na oknie znajdującym się już w ścianie.

Prosty

Ścienne nawiewniki montowane w ten sposób mają proste kanały przelotowe, przechodzące prostopadle przez powierzchnię ściany. Ich czerpnie montuje się bezpośrednio na elewacji – z uwagi na ich wielkość, może to być problem natury estetycznej (szczególnie, jeśli są to starsze modele, dostępne jedynie w białym kolorze).

Glifowy

Nawiewniki powietrza tego typu cechują się bardziej skomplikowaną budową kanału przelotowego – jest to połączenie standardowej obudowy otworu ze specjalną puszką glifową. Łączą się one ze sobą pod kątem prostym, tworząc w ścianie kształt litery „L”. Taki układ zapewnia im znacznie lepsze właściwości akustyczne (wnętrze puszki doskonale wygłusza dźwięki dochodzące z zewnątrz), ale przy tym zwiększa opór urządzenia. W związku z tym, aby nawiewniki powietrza tego typu mogły pracować efektywnie, konieczne będzie założenie turbin wywiewnych na kominy kanałów wentylacyjnych (czyli przejście ze standardowej wentylacji grawitacyjnej w hybrydową). Budynki z wentylacją mechaniczną wywiewną nie wymagają żadnych modyfikacji.

Ścienne nawiewniki glifowe są znacznie bardziej dyskretne niż ich standardowe odpowiedniki – czerpnie glifowe montuje się w węgarkach okien. Pozostają więc niemal niewidoczne.

Jak rozmieścić nawiewniki po budynku?

Ogólnie rzecz ujmując, zaleca się umieszczenie przynajmniej jednego urządzenia w każdym pokoju. Wyjątkiem są tylko łazienki i kuchnie z kuchenkami elektrycznymi – te pomieszczenia można wentylować pośrednio przez specjalne szczeliny w dolnej części drzwi. W pomieszczeniach o powierzchni przekraczającej 20 m2 zaleca się zakładanie przynajmniej 2 nawiewników okiennych lub ściennego nawiewnika o wyższej wydajności.

W obrębie pomieszczeń, w których spalane jest paliwo (np. kotłownie, pokoje z kominkiem czy kuchnie z kuchenką gazową/kotłem dwufunkcyjnym) powinno się montować nawiewniki o wyższej wydajności. Prawidłowy przebieg procesu spalania wymaga bowiem dostarczenia większej ilości tlenu.

Jeśli zaś chodzi o ilość nawiewników w całym budynku, trzeba będzie zajrzeć do treści zawartych w Polskiej Normie PN-83/B-03430 – podaje ona minimalny strumień powietrza usuwanego z danego pomieszczenia zapewniający właściwą pracę wentylacji. Wystarczy zsumować wartości dla pokoi znajdujących się w domu/mieszkaniu i podzielić wynik przez wydajność pojedynczego nawiewnika. Po zaokrągleniu do pełnych jednostek da to ilość nawiewników potrzebnych do sprawnej wentylacji całego budynku.

Nawiewniki powietrza zewnętrznego – podsumowanie

Właściwa wentylacja pomieszczeń jest kluczowa dla naszego zdrowia i stanu budynku – stały dopływ powietrza pozwala usunąć zalegające we wnętrzach zanieczyszczenia. Jedną z prostszych i tańszych metod zapewnienia stałego strumienia powietrza jest montaż nawiewników w oknach lub ścianach budynku. Szczególnie efektywne są urządzenia z automatycznym sterowaniem. W Polskich warunkach klimatycznych najlepiej sprawdzają się nawiewniki ciśnieniowe lub dwusystemowe.

Tomasz Gorczykowskihttps://wykonczony.pl
Pasjonat drobnych prac remontowych i dużej architektury. Z wykształcenia urbanista. Czytam, oglądam, sprawdzam na sobie. Wszelkie porady dotyczące domu i ogrodu. Piszę także dla prasy drukowanej.

Sprawdź także:

Czosnek na mszyce – przepis na skuteczny preparat

Drobne owady o długim i cienkim ciele potrafią skutecznie popsuć humor każdego, kto uprawia warzywa lub kwiaty zarówno...

Wszystko na temat korników. Czy korniki latają? Czy gryzą ludzi? Jak wygląda kornik?

Korniki są niewielkimi owadami z rzędu chrząszczy. Ich wielkość sięga do 13 mm. Te latające owady żywią się...

Gdzie kupię tanie meble z transportem? Oto miejsce, gdzie znajdziesz niedrogie wyposażenie dla domu

Tanie meble może kupować na pchlich targach i na lokalnych grupach ogłoszeniowych. Jednak czasem jest problem z transportem...

Powietrzna pompa ciepła – wygodne i ekologiczne rozwiązanie

Twój dom jest miejscem, gdzie powinny zaczynać się wszystkie zmiany dotyczące ochrony środowiska. Możesz mieć swój wkład w...